21 Kasım 2017, 01:56     yeni yeni



sosyal bilgiler seti

Adnan MENDERES ve 27 Mayıs Darbesi

Başlatan Sosyaldeyince, 02 Haziran 2015, 20:21

« önceki - sonraki »

Sosyaldeyince

02 Haziran 2015, 20:21 Son düzenlenme: 14 Eylül 2017, 12:26 Sosyaldeyince
Adnan MENDERES ve 27 Mayıs Darbesi
Demokrat Parti'nin kurucularından olan Adnan MENDERES, 1950 seçimlerini kazanarak yönetime gelmiş, ancak 27 Mayıs 1960 askeri darbesinin ardından idam edilmiştir.


II. Dünya Savaşı nedeniyle basın özgürlüğünün kısıtlanması, enflasyonun artması, polisin yetkilerinin genişletilmesi ve grev yapma hakkının kısıtlanması çok partili hayata geçiş için uygun bir ortam hazırladı. CHP'nin politikalarını beğenmeyen halk, yeni bir partinin kurulup demokratikleşmeyi beklerken, 7 Haziran 1945'te Adnan Menderes, Celal Bayar, Fuat Köprülü ve Refik Koraltan gibi vekiller daha fazla demokrasi isteyen Dörtlü Takrir önergesini verdiler. CHP, bu hareketleri desteklemedi ve 21 Eylül 1945'te partiden ihraçlar oldu. 5 Ekim 1945'te Celal Bayar partiden istifa etti. Bu kişiler savundukları düşünceleri gerçekleştirmek için 7 Ocak 1946'da Demokrat Partiyi kurdular.
27 Mayıs Darbesi

Demokrat parti Atatürk ilkelerine bağlı kalacağını belirtirken ekonomi de liberalizmi (serbest piyasa ekonomisini) benimsemiştir. Demokrat Parti'nin kurulması üzerine, Cumhuriyet Halk Partisi baskıcı politikasından vazgeçerek basın yasası çıkarmış, dernekler yasasını değiştirmiş ve üniversitelere özerklik vermeye başlamıştır.
DP'nin tamamen örgütlenmesine izin vermeden 1946'da erken seçimlere giden CHP, tüm çabalarına rağmen meclisteki 65 koltuğunu DP'ye kaptırmıştır.
1950 Seçimlerinde gizli oy, açık sayım uygulanmış ayrıca CHP bir seçim çevresinde çoğunluğu elde eden siyasi partinin o seçim çevresindeki milletvekillerinin tümünü almasını öngören seçim sistemi olan çoğunlukçu seçim sistemini getirmiştir. Ama çoğunlukçu seçim sistemi CHP'nin işini bozmuş, DP'nin işine yaramıştır. Demokrat Parti 1950 seçimlerinde 408, Cumhuriyet Halk Partisi 69 milletvekili çıkarmış ve ilk defa CHP iktidarı sona ermiş ve cumhuriyet tarihinde ilk defa başka bir parti iktidarı ele almıştır.
Ancak bu demokratik ortam uzun sürmedi. Özellikle 1957 seçimlerine gelindiğinde başında İsmet İnönü'nün bulunduğu CHP ile Adnan MENDERES'in başında bulunduğu DP arasındaki seçim yarışı gerginliğe dönüştü. İki parti taraftarları arasında küçük çaplı başlayan kavgalar bir iki yıl içinde silahlı çatışmalara ve büyük kavgalara dönüştü. Mevcut durumu değiştirmek isteyen Türk Silahlı Kuvvetleri 27 Mayıs 1960'da yönetime el koydu, darbe yaptı. Kara Kuvvetleri Komutanı Cemal Gürsel başa geçti. Ülkenin yöneticilerinden Adnan MENDERES, Celal BAYAR, bakanlar ve milletvekilleri tutuklandı. Yassıada'ya gönderilerek hapse atıldı. Askeri mahkemenin yaptığı yargılama sonucunda Adnan MENDERES idam edildi.
27 Mayıs darbesi cumhuriyet tarihindeki ilk darbedir. Demokrasi tarihimizdeki kara lekelerden biridir.

Mesajı Paylaş
Sosyaldeyince.com sosyal bilgiler sitesi

site tanıtım
 

Özetler 5.Sınıf - 6.Sınıf - 7.Sınıf - 8.Sınıf . . : : : . . Etkinlikler 5.Sınıf - 6.Sınıf - 7.Sınıf - 8.Sınıf
Eba Kazanım Testleri 5.Sınıf - 6.Sınıf - 7.Sınıf . . : : : . . Sunular 5.Sınıf - 6.Sınıf - 7.Sınıf - 8.Sınıf